ЁЯМОWorld No Tobacco Day - 31 May ,ЁЯТеЁЯМН
рд╡рд░्рддрдоाрди рдеीрдо рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡:-
↪рддрдо्рдмाрдХू рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдкौрдзा рд╣ै рдЬो рдиिрдХोрдЯिрдпाрдиा рдк्рд░рдЬाрддि рдХा рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рдкрдд्рддो рдХो рд╕ुрдЦा рдХрд░ рдирд╢ा рдХрд░рдиे рдХि рд╡рд╕्рддु рдмрдиाрдИ рдЬाрддी рд╣ै. рдРрд╕ा рдХрд╣рдиा рдЧрд▓рдд рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा рдХि рддрдо्рдмाрдХू рдПрдХ рдоीрдаा рдЬрд╣рд░ рд╣ै рдЬो рдзीрд░े-рдзीрд░े рдЗंрд╕ाрди рдХी рдЬाрди рд▓े рд▓ेрддा рд╣ै рдФрд░ рдХрдИ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдмीрдоाрд░िрдпों рдХो рднी рдкैрджा рдХрд░рддा рд╣ै. рддрдо्рдмाрдХू рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рд╕िрдЧрд░ेрдЯ, рдмीреЬी, рд╣ुрдХ्рдХा, рдЬрд░्рджा, рдЦैрдиी, рдЧुрдЯрдХा рдЗрдд्рдпाрджि.
рдПрдХ рдЖрдо рдФрд░ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдХрд╣ाрд╡рдд рд╣ै рдХि "рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдзрди рд╣ै". рдЕрдЪ्рдЫा рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХिрд╕ी рднी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдоाрдирд╕िрдХ, рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХрд▓्рдпाрдг рдХी рднाрд╡рдиा рд╣ै рди рдХि рдХेрд╡рд▓ рдмीрдоाрд░िрдпों рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ोрдиा.
рд╣рд░ рд╕ाрд▓ *рд╡िрд╢्рд╡ рддंрдмाрдХू рдиिрд╖ेрдз рджिрд╡рд╕* рджुрдиिрдпा рднрд░ рдоें рдзूрдо्рд░рдкाрди рдХрд░рдиे рдХे рдк्рд░рднाрд╡, рддंрдмाрдХू рдЪрдмाрдиे рдФрд░ рдЗрд╕рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ुрдИ рдмीрдоाрд░िрдпां рдЬैрд╕े рдХि рдХैंрд╕рд░, рджिрд▓ рдХी рдмीрдоाрд░िрдпां, рдЖрджि рдХे рдмाрд░े рдоें рд▓ोрдЧों рдХो рдЬाрдЧрд░ूрдХ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП *31 рдордИ* рдХो рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै.
рдЗрд╕ рджिрди рддंрдмाрдХू рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ рд╕े рдЬुрдб़े рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдФрд░ рдЕрди्рдп рдкैрджा рд╣ुрдП рдЦрддрд░ों рдкрд░ реЫोрд░ рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै. рд╕ाрде рд╣ी рддंрдмाрдХू рдХी рдЦрдкрдд рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рднाрд╡ी рдиीрддिрдпों рдХो рднी рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдмрдиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै.
рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдкрд░ рддंрдмाрдХू рдХे рдмुрд░े рдк्рд░рднाрд╡ों рдХे рдмाрд░े рдоें рд▓ोрдЧों рдХो рд╢िрдХ्рд╖िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕ рджिрди рдХрдИ рдЕрднिрдпाрди, рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдФрд░ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпां рдЖрдпोрдЬिрдд рдХी рдЬाрддी рд╣ैं. рд╣рдо рд╕рднी рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХि рддंрдмाрдХू рдпा рдЕрди्рдп рдРрд╕े рдЙрдд्рдкाрджों рдХो рдЦाрдиे рд╕े рдХुрдЫ рд╕рдордп рддрдХ рдЦुрд╢ी рдоिрд▓рддी рд╣ै, рдЕрдЪ्рдЫा рд▓рдЧрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдзीрд░- рдзीрд░े рдЬीрд╡рди рд╕े рджूрд░ рд▓े рдЬाрддा рд╣ै. рдРрд╕ा рднी рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рддंрдмाрдХू рдЪрдмाрдиे рдХे рдмाрдж рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдеोрдб़ी рджेрд░ рдХे рд▓िрдП рдКрд░्рдЬाрд╡ाрди рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░े рд▓ेрдХिрди рдХ्рдпा рдЖрдкрдиे рдХрднी рд╕ोрдЪा рд╣ै рдХि рдРрд╕ा рдХ्рдпों рд╣ोрддा рд╣ोрдЧा? рдЗрд╕рдХे рд╕ेрд╡рди рд╕े рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд▓рдд рд▓рдЧ рдЬाрддी рд╣ै рдФрд░ рдЖрдк рдЗрд╕ी рдоें рдЬрдХреЬ рдХрд░ рд░рд╣ рдЬाрддे рд╣ैं рдЬिрд╕рд╕े рдиिрдХрд▓рдиा рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдиाрдоुрдордХिрди рдирд╣ीं.
*рд╡िрд╢्рд╡ рддंрдмाрдХू рдиिрд╖ेрдз рджिрд╡рд╕ 2019: рдеीрдо*
рд╡िрд╢्рд╡ рддрдо्рдмाрдХू рдиिрд╖ेрдз рджिрд╡рд╕ - 2019 рдХा рдеीрдо рд╣ै *"рддंрдмाрдХू рдФрд░ рдлेрдлреЬों рдХा рд╕्рд╡ाрд╕्рде"* рд╣ै. рд▓ोрдЧों рдХे рдлेрдлрдб़ों рдкрд░ рддंрдмाрдХू рдХे рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдк्рд░рднाрд╡ рдХे рдмाрд░े рдоें рд▓ोрдЧों рдХो рд╢िрдХ्рд╖िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕ рджिрди рдХрдИ рдЕрднिрдпाрди рдЪрд▓ाрдП рдЬाрддे рд╣ैं, рдЗрд╕рд╕े рдХैंрд╕рд░ рдФрд░ рдкुрд░ाрдиी рд╢्рд╡рд╕рди рд╕ंрдмंрдзी рдмीрдоाрд░िрдпां рднी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ैं. рдпрд╣ рддंрдмाрдХू рдХी рдЦрдкрдд рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдФрд░ рддंрдмाрдХू рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХрдИ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рд╣िрддрдзाрд░рдХों рдХो рдЙрд▓рдЭाрдиे рдХे рд▓िрдП рдХुрдЫ рдиीрддिрдпों рдкрд░ рднी рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै.
рд╡िрд╢्рд╡ рддрдо्рдмाрдХू рдиिрд╖ेрдз рджिрд╡рд╕ - 2018 рдХा рдеीрдо *"рддंрдмाрдХू рдФрд░ рд╣ृрджрдп рд░ोрдЧ"* рд╣ै. рдЗрд╕ рдмाрд░ рдХा рдеीрдо рдХाрд░्рдбिрдпोрд╡ैрд╕्рдХुрд▓рд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп (Cardiovascular Health) рдкрд░ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै.
*_WHO рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЗрд╕ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдЕрднिрдпाрди рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдмрдв़ाрдПрдЧा:_*
- рддंрдмाрдХू рдФрд░ рджिрд▓ рдФрд░ рдЕрди्рдп рдХाрд░्рдбिрдпोрд╡ैрд╕्рдХुрд▓рд░ рдмीрдоाрд░िрдпों (CVD) рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрдмंрдз рдЬिрд╕рдоें рд╕्рдЯ्рд░ोрдХ рднी рд╣ै рдФрд░ рдЬो рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдоैं рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдоौрддों рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░рдг рд╣ैं.
- рд╕рд░рдХाрд░ों рдФрд░ рдЬрдирддा рд╕рдоेрдд рдк्рд░рдоुрдЦ рджрд░्рд╢рдХों рдХे рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░्рдп рдХाрд░्рдпों рдФрд░ рдЙрдкाрдпों, рддंрдмाрдХू рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ृрджрдп рд╕рдо्рдмंрдзिрдд рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХो рдХрдо рдХрд░рдиा рд╣ै.
*рд╡िрд╢्рд╡ рддंрдмाрдХू рдиिрд╖ेрдз рджिрд╡рд╕: рдЗрддिрд╣ाрд╕*
рд╡рд░्рд╖ 1987 рдоें, рд╡िрд╢्рд╡ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ंрдЧрдарди (WHO) рдХे рд╕рджрд╕्рдп рд░ाрдЬ्рдпों рдиे рддंрдмाрдХू рдорд╣ाрдоाрд░ी, рдЗрд╕рдХे рд░ोрдХрдеाрдо рдФрд░ рдЗрд╕рд╕े рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдоौрдд рдФрд░ рдмीрдоाрд░ीрдпों рдХे рдХाрд░рдг рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рддौрд░ рдкрд░ рдз्рдпाрди рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢्рд╡ рдиिрд╖ेрдз рддंрдмाрдХू рджिрд╡рд╕ рдордиाрдиे рдХा рдлैрд╕рд▓ा рд▓िрдпा.
15 рдордИ 1987 рдХो рд╡рд░्рд▓्рдб рд╣ेрд▓्рде рдЕрд╕ेंрдмрд▓ी рдиे 7 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1988 рдХो " рд╡िрд╢्рд╡ рдзूрдо्рд░рдкाрди рдиिрд╖ेрдз рджिрд╡рд╕" рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдкाрд░िрдд рдХिрдпा. рдЗрд╕ рддाрд░ीрдЦ рдХो рдЗрд╕рд▓िрдП рдЪुрдиा рдЧрдпा рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рд╡िрд╢्рд╡ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ंрдЧрдарди рдХी 40рд╡ीं рд╡рд░्рд╖рдЧांрда рдеी.
рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा 1988 рдоें рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рд╡िрд╢्рд╡ рддंрдмाрдХू рдиिрд╖ेрдз рджिрд╡рд╕ рдордиाрдиे рдХे рд▓िрдП 31 рдордИ рдХो рдПрдХ рдФрд░ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдкाрд░िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा рдФрд░ рддрдм рд╕े *31 рдордИ рдХो рд╡िрд╢्рд╡ рддंрдмाрдХू рдиिрд╖ेрдз рджिрд╡рд╕* рдордиाрдпा рдЬाрдиे рд▓рдЧा.
рдЗрд╕ рд╕ाрд▓ рдХा рдеीрдо рд▓ोрдЧों рдХे рдХाрд░्рдбिрдпोрд╡ैрд╕्рдХुрд▓рд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдкрд░ рддंрдмाрдХू рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдк्рд░рднाрд╡ рдкрд░ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै. рдпрд╣ рд╣ृрджрдп рд░ोрдЧ, рд╕्рдЯ्рд░ोрдХ рдФрд░ рдкрд░िрдзीрдп рд╕ंрд╡рд╣рдиी рд░ोрдЧ (Peripheral Vascular Disease) рдЖрджि рдкैрджा рдХрд░рдиे рдХा рдХाрд░рдХ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै. рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, рдЗрд╕ рджिрди рд▓ोрдЧों рдХो рдЬाрдЧрд░ूрдХ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдХि рддрдо्рдмाрдХू рдХाрд░्рдбिрдпोрд╡ैрд╕्рдХुрд▓рд░ рдмीрдоाрд░ी (CVD) рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░рдгों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै.
*рддंрдмाрдХू рдХा рд╕ेрд╡рди рдХрд░рдиे рд╕े рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдкрд░ рдХ्рдпा рдЕрд╕рд░ рдкреЬрддा рд╣ै?*
- рддंрдмाрдХू рдЪрдмाрдиे рд╕े рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдкрд░ рд▓рдШु рдпा рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рдк्рд░рднाрд╡ рдкреЬрддा рд╣ै.
- рдпрд╣ рдЕрд▓्рд╕рд░, рджांрдд рдоें рджाрдЧ, рджांрдд рдоें рдХीреЬा рд▓рдЧрдиा, рджांрдд рдХी рд╕рдб़рди рдЖрджि рдХा рдХाрд░рдг рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै рдЬो рдЕрд▓्рдкाрд╡рдзि рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдк्рд░рднाрд╡ рд╣ैं.
- рдЗрд╕рдХे рд╕ेрд╡рди рд╕े рд╕ांрд╕ों рдоें рдмрджрдмू рдХा рд╣ोрдиा, рдоुंрд╣ рдоें рдорд░ोреЬ рдЙрдардиा рдЖрджि рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ां рддрдХ рдХि рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЦाрдиा рдЦाрдиे рдоें рднी рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै.
- рдХрднी-рдХрднी рдпрд╣ рдЬीрдн рдХो рдЕрдирд░्рдердХ рдмрдиा рд╕рдХрддा рд╣ै рдЬिрд╕ рдХाрд░рдг рд╕े рд╡्рдпрдХ्рддि рднोрдЬрди рдХा рд╕्рд╡ाрдж рднी рдирд╣ीं рд▓े рдкрддा рд╣ै.
- рддंрдмाрдХू рдЦाрдиे рд╕े рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдердХाрди рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै рдФрд░ рдЪрдХ्рдХрд░ рдЖ рд╕рдХрддे рд╣ैं.
- рдпрджि рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рддंрдмाрдХू рдХा рд╕ेрд╡рди рд▓рдЧाрддाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै рддो рд╢ॉрд░्рдЯ рдЯрд░्рдо рдмीрдоाрд░ी рд╕े рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै рдФрд░ рдХैंрд╕рд░, рдлेрдлрдб़ों рдХी рдмीрдоाрд░ी, рд╣ृрджрдп рд░ोрдЧ, рд╕्рдЯ्рд░ोрдХ рдЗрдд्рдпाрджि рдЬैрд╕ी рдЧंрднीрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕рдорд╕्рдпाрдПं рдкैрджा рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ैं.
- рддंрдмाрдХू рдЪрдмाрдиे рд╡ाрд▓े рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдоौрдЦिрдХ рдХैंрд╕рд░ рдпा Precancer рднी рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै.
- рдпрд╣ рд▓्рдпूрдХोрдк्рд▓ाрдХिрдпा (Leukoplakia) рдХा рдХाрд░рдг рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै рдпाрдиी рдоुंрд╣ рдХे рдЕंрджрд░ рд╕рдл़ेрдж рдкैрдЪ рдХा рд╣ोрдиा рдЬो рдЖрдЧे рдЬाрдХे рдХैंрд╕рд░ рдХा рд░ूрдк рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ै.
*рддंрдмाрдХू рдХे рдмाрд░े рдоें рдХुрдЫ рдЕрди्рдп рддрде्рдп*
- рдХ्рдпा рдЖрдк рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХि рддंрдмाрдХू рдиिрдХोрдЯिрдпाрдиा (Nicotiana) рдкौрдзों рдХी рддाрдЬा рдкрдд्рддिрдпों рдХी рдЙрдкрдЬ рд╣ै?
- рдЗрд╕рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рдЕрдоेрд░िрдХा рдоें рд╣ुрдИ рдеी рд▓ेрдХिрди 1559 рдоें рдкुрд░्рддрдЧाрд▓ (рдпूрд░ोрдк) рдоें *рдЬीрди рдиिрдХोрдЯ (Jean Nicot)* рдиे рддंрдмाрдХू рдХे рдмाрд░े рдоें рдкрд░िрдЪрдп рджिрдпा рдеा.
- рдЬрд▓्рдж рд╣ी рдпрд╣ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рд▓िрдП рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдФрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдлрд╕рд▓ рдмрди рдЧрдпा.
- 1900 рдХे рджрд╢рдХ рдоें рдХुрдЫ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╢ोрдз рдиे рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рдХि рддंрдмाрдХू рд╕े рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ंрдмंрдзी рд╕рдорд╕्рдпाрдПं рдЬैрд╕े рд╣ृрдж्рдп рд░ोрдЧ, рд╕्рдЯ्рд░ोрдХ, рдХैंрд╕рд░ рдЗрдд्рдпाрджि рдмрдв़ рд╕рдХрддे рд╣ैं.
- рд▓ोрдЧ рд╕िрдЧрд░ेрдЯ, рд╕िрдЧाрд░, рдмीреЬी, рддंрдмाрдХू, рд╕्рдирдл, рдЧुрдЯрдХा рдЗрдд्рдпाрджि рдХे рд░ूрдк рдоें рддрдо्рдмाрдХू рдХा рд╕ेрд╡рди рдХрд░рддे рд╣ैं.
рдЬीрд╡рди рдк्рд░рдХृрддि рдХा рдПрдХ рдЕрдирдоोрд▓ рдЙрдкрд╣ाрд░ рд╣ै; рд╣рдоें рдЬीрд╡рди рдХो рдорд╣рдд्рд╡ рджेрдиा рдЪाрд╣िрдП рдФрд░ рдЗрд╕े рдмेрдХाрд░ рдФрд░ рдЕрд░्рдерд╣ीрди рдЪीрдЬों рдоें рдмрд░्рдмाрдж рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП. рддंрдмाрдХू рдЖрдкрдХो рдХुрдЫ рд╕рдордп рдХे рд▓िрдП рдЦुрд╢ी рдФрд░ рдЖрдиंрдж рджे рд╕рдХрддा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдРрд╕ी рдХिрд╕ी рдЖрджрдд рд╕े рд╕्рд╡рд╕्рде рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рд▓ंрдмे рд╕рдордп рдХे рд▓िрдП рдЕрдЪ्рдЫा рдФрд░ рдЦुрд╢рд╣ाрд▓ рдЬीрд╡рди рдирд╣ीं рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ рдЬीрд╡рди рдХे рдЕрдиुрднрд╡ों рд╕े рджूрд░ рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै.
*_“Health is like money. You never know the value of it until you lost it.” by Josh Billings._*
Comments
Post a Comment